Watchmen: Director’s Cut

(Ath. í þessari umfjöllun eru spoilerar, þannig að ef þú hefur ekki séð myndina eða lesið bókina þá væri best að tékka á öðru hvoru fyrst og koma svo aftur)

Watchmen er óvenjuleg mynd að mörgu leyti og ennþá óvenjulegri ofurhetjumynd. Hún er sjónrænt séð algjört meistaraverk, en hins vegar liggur styrkur hennar í alveg svakalega spes uppsettri sögu sem gerist algjörlega í sínum eigin heimi. Frásögnin hoppar til og frá milli persóna, fram og aftur í tíma og með hverri mínútu sem líður drekkur áhorfandinn í sig sífellt nýjar upplýsingar, sem á endanum skila frá sér alveg ljómandi flottri heild sem er tíu sinnum gáfaðri og betur hugsuð heldur en hún lítur út fyrir að vera. Siðferðislegu pælingarnar eru síðan til staðar, og hrúgast þær allar í einn ógleymanlegan endi sem vekur nýliðum til umhugsunar og fær aðdáendur myndasögunnar til að veltast um af gleði.

Það er líka andskoti mikilvægt að persónusköpun sögunnar hafi komist til skila. Hér eru heldur engar skrípalegar stereótýpur heldur alvörunni flóknar persónur og þar af leiðandi alvörunni áhugaverðar. Það spilast líka inn í þennan brenglaða strúktúr sem myndin hefur hvernig áherslan er lögð á þessar persónur, en myndin á gjarnan til að draga allt annað úr fókus – og á viðeigandi augnabliki í sögunni – einblína einungis á ákveðinn einstakling. Samspil þessara persóna er svo einstakt og skiptir miklu máli að maður finnur til með þeim.

Það er ótrúlegt hvernig viðbætt lengd (hvort sem það er hálftími eða klukkutími) getur gert miklu meira fyrir bíómyndir en maður héldi að væri mögulegt, eins og sást t.d. á Aliens, Almost Famous, Daredevil, Kingdom of Heaven og núna Watchmen. Ekki bara er myndin talsvert betri í þessu tilfelli, heldur er flæðið og almennt upplifunin allt önnur. Sagan er miklu breiðari, heilsteyptari og dýpri. Þessi Director’s Cut-útgáfa veitir manni allt það sem maður vill sjá af slíkri, með að láta manni finnast eins og maður sé að horfa á eitthvað nýtt, en ekki sömu myndina aftur, bara teygðari. Watchmen græðir nefnilega alveg heilmikið á aukinni lengd.

Ég skal samt alveg viðurkenna að ég dýrkaði þessa mynd nú þegar. Bíóútgáfan af Watchmen fannst mér frábær. Ekki gallalaus, en almennt fannst mér hún koma virkilega vel út, og ég segi þetta sem strangtrúaður fylgjandi myndasögunnar. Ég hef þó enn ekki komist yfir ýmsar senur með Malin Akerman þar sem hún er afskaplega stirð, stelpukrúttið. Svo þótti mér alltof lítill skjátími vera gefinn í persónurnar Adrian Veidt (Ozymandias) og Sally Jupiter (Silk Spectre I), en þá sérstaklega þá fyrrnefndu. Veidt er vægast sagt mikilvægur karakter fyrir þessa sögu og hvernig hann poppar bara upp á hálftímafresti er engan veginn nóg. Áður en ég horfði á þessa Director’s Cut-útgáfu gerði mér grein fyrir því að hún gæti engan veginn lagfært leikaratilþrif sem þegar voru ekkert sérstök eða förðunarbrellur sem voru langt frá því að vera sannfærandi (ég mun aldrei kaupa það að Carla Gugino og Akerman eigi að vera mæðgur), en eyður gat hún fyllt upp í. Og það gerði hún svo sannarlega.

Þessi útgáfa af Watchmen er miklu hægari en hin. Þótt mér finnist ekkert að því að láta myndina fara mátulega hratt yfir efnið þá hentar það sögunni mun betur að taka sinn tíma með senur eins og þessi gerir. Það setur allt annan svip á heildina. Hún er ekki eins straightforward heldur virkar hún meira… hvernig skal best orða það… epísk! Hún leyfir hverri einustu senu að anda almennilega og gefast þá fjölmörg tækifæri fyrir leikstjórann að sýna fleiri duldar vísbendingar og tilvísanir sem finnast í umhverfinu. Það er virkilega mikilvægt fyrir okkur Watchmen-unnendur að sjá meira af Bernie-unum tveimur, tilvísunum í Black Freighter-myndasöguna, Hollis Mason ásamt því að sjá blaðadrenginn Seymour kynntan til leiks talsvert fyrir lokasenu myndarinnar. Þetta er ekkert gríðarlega mikilvægt fyrir söguþráðinn, en þetta bætir miklu meira ofan á áhorfið og gerir það skemmtilegra að horfa á hana aftur og aftur.

Samt mest áberandi munurinn á útgáfunum að mínu mati voru ekki endilega nýju atriðin, heldur þessar litlu breytingar sem voru gerðar á önnur atriði og einhvern veginn gáfu þeim meiri vídd. Til dæmis ef þið skoðið flashback-senurnar úr jarðaförinni þá sjáið þið að kannski hálf-til-heil mínúta hefur bæst við sem útskýrir betur hvað er að ske heldur en að henda manni beint út í atriðið. Mjög lúmskt, en maður finnur fyrir miklum mun, og slíkar smávægilegar breytingar eru dreifðar um út alla myndina. Skiptingar á milli sena eru líka mun flottari. Ég fílaði t.d. það að við fengum ekki að sjá strax hvert Dr. Manhattan fór eftir uppþotið í sjónvarpsþættinum. Bíóútgáfan sýndi hann beint á Mars eftirá, en hér fáum við smá pásu inn á milli. Allt annað.

Það eru samt ekki allar breytingar góðar í þessari útgáfu. Meðal annars fannst mér óþarfi að lengja Nixon-senurnar. Mér fannst fínt að sjá lítið sem ekkert af honum einfaldlega vegna þess að maðurinn sem leikur hann missir sig aðeins of mikið í skrípalegum ofleik, enda býður förðunin ekki upp á annað en paródíu. Þetta lítur kannski út eins og Nixon, en frammistaðan minnir á þvingaða SNL-eftirhermu. Mér fannst það líka svolítið klaufalega gert að gefa það í skyn upp úr miðri mynd að Eddie Blake væri faðir Laurie. Mér finnst að sú „flétta“ ætti eingöngu að vera nálægt lokum, ef ekki þá betur byggð upp. Bara einhvern veginn passar betur.

En þótt báðar útgáfurnar séu vel gallaðar sumstaðar þá kemur það ekki í veg fyrir að ég njóti myndarinnar til botns í hvert skipti sem ég sé hana. Ég elska ennþá útlitið á myndinni, finnst tæknibrellurnar magnaðar og dái tónlistina. Í hvert sinn sem ég sé 10 mínútna forsöguna hjá Dr. Manhattan, sem er fullkomlega sett saman við Philip Glass-tónlistina úr Koyaanisqatsi, fæ ég feita gæsahúð. Mér finnst líka æðislegt hvernig Zack Snyder vísar í aðrar myndir afturábak og áfram. Þið hafið kannski tekið eftir áberandi tilvísun hans í Apocalypse Now, en svo eru litlir hlutir, eins og þegar maður fylgist með Nixon í Stríðsherberginu fræga úr Dr. Strangelove. Síðan bætist við glæsilegur óður til Raging Bull í senunni þar sem Hollis Mason kemst tímabundið aftur í gamla gírinn, rétt áður en hann er drepinn.

Watchmen-myndin mun aldrei ná hæðum myndasögunnar, en annað en margir halda þá þarf hún þess ekkert. Sem aðdáandi finnst mér auðvitað bögg að geta ekki fengið að sjá hvert einasta smáatriði á skjánum, en ef ég á að segja eins og er, þá er lokaniðurstaðan hérna ekki fjandi langt frá því. Mér finnst heldur ekkert að því að endinum hafi aðeins verið breytt, því þetta er sami endir hvort eð er. Eini munurinn er hvaða „plot device“ er notað (og ég sé einhvern veginn ekki fyrir mér að kolkrabbinn hefði virkað eins vel hérna).

Ég get alltaf lesið þessa myndasögu vegna þess að hún er svo dásamlega innihaldsrík og öflug að það væri móðgun að geyma hana ekki hjá koddanum reglulega. Kvikmyndin, sama hvora útgáfuna þú horfir á, virðir söguna afskaplega vel og fullyrði með ánægju að afraksturinn hefði varla getað gerst mikið betri en þetta. Og þó svo að Snyder njóti þess alltaf að fitla við sig yfir slow motion-skotum þá er það ekkert sem maður ætti að pirra sig yfir.

Watchmen: Director’s Cut er klárlega útgáfan sem ég vona að fólk haldi sig við í framtíðinni. Hún er reyndar afskaplega löng en í kjölfarið fær maður meira út úr henni. Ég get ekki fengið sjálfan mig til að skella sparieinkunn minni á myndina (þótt mig hálfpartinn langi til þess – en sjá fyrrnefndu galla). Frekar neyðist ég til þess að nota níuna mína. Ég get samt ekki hamrað á því nógu oft á því að þessi útgáfa er svo miklu ríkari, að öllu leyti! En kannski munu einungis aðdáendur myndasögunnar meta hana betur, hver veit? Samt, án þess að vera að drulla eitthvað yfir bíóútgáfuna þá einhvern veginn efa ég að ég horfi á hana aftur í bráð. Engin ástæða heldur. Burtséð frá aðeins meiri Nixon-skjátíma og örfáum tilgangslausum viðbótum þá er þetta myndin eins og hún á að vera.

Besta senan:
Koyaanisqatsi-parturinn er ógleymanlegur. Frábærlega uppsettur kafli með yndislegri tónlist. Kreditlistinn er í sterku öðru sæti. Hvílík urrandi snilld.

Categories: Drama, Sci-fi | Færðu inn athugasemd

Leiðarkerfi færslu

Sammála/ósammála?

Skráðu umbeðnar upplýsingar að neðan eða smelltu á smámynd til að skrá þig inn:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Breyta )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Breyta )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Breyta )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Breyta )

w

Tengist við %s

Bloggaðu hjá WordPress.com.