The Hunger Games

Eins og gengur og gerist með bíóaðlaganir á vinsælum bókum (hvað þá seríum) getur það skipt heilmiklu máli upp á álit manns á myndinni að gera hvort bókin hafi verið lesin eða ekki. Þeir sem hafa lesið The Hunger Games-bókina munu sjá þessa mynd í allt öðruvísi ljósi en þeir sem hafa ekki gert það. Þegar maður horfir á mynd eftir bók líður manni eins og maður sé að sjá hana í annað sinn eftir að hafa horft á hana haugfullur einu sinni áður. Hlutirnir eru eins, en samt ekki, og þú veist nokkurn veginn hvert þetta stefnir og hvers vegna, en tengingarnar eru oft móðukenndari vegna breytinga.

Það sem skiptir mestu máli er að The Hunger Games-myndin, þrátt fyrir að vera ófullkomin, er algjör sigurvegari þegar upp er staðið, eða meistari öllu heldur. Fyrstu cirka 90 mínúturnar eru hátt í stórkostlegar á meðan síðustu 40 eru töluvert veikari, þótt hún missi beinlínis aldrei dampinn. Hinir tveir þriðjungarnir eru samt svo sterkir að það þýðir í rauninni ekki að gagnrýna smotterísgalla (eins og shaky-cam ofnotkunina) vegna þess að uppbyggingin er dásamleg, dramað gengur upp og spennan heldur manni allan tímann. Handritið er oftast snjallt og ætti hver sem er að geta séð hvað myndinni er vel leikstýrt (enda þaulreyndur – en ekkert sérstaklega virkur – fagmaður við stjórnvölinn. Hann gerði m.a. Pleasantville, sem togar alltaf í hjartarætur mínar).

Þegar byrjar að líða á lokaþriðjunginn koma fyrst helstu gallarnir í ljós. Senur byrja að endurtaka sig, og nokkrar verða frekar kjánalegar (strax kemur upp í hugann þessi með „camouflage“ förðuninni hjá Peeta í seinni helmingnum. Hún var svo heimskulega langsótt að kjálkinn á mér hrapaði í gólfið). Hristingur tökuvélarinnar byrjar líka smám saman að fara meira og meira í taugarnar á manni þegar maður sér að hann er oftast notaður til að tilkynna það að það megi ekki sjást of mikið ofbeldi í PG-13 mynd. Endirinn er líka pínu bitlaus enda þjáist hann af hinni þrautleiðinlegu „anti-climax“ veiki. Engin svaka pest, bara smá hiti. Gerist fyrir bestu myndir. En samt ekki.

Aðstandendur voru reyndar voða heppnir að hafa sjálfan bókahöfundinn með sér í liði í handritsgerðinni, eflaust til að ná skarpari fókus á því sem skiptir mestu máli. Handritið nær að koma öllum upplýsingum til skila á fínum hraða án þess að ryðjast inn í senur með klunnalegar exposition-útskýringar, og jafnvel þegar slíkt gerist (þegar útskýringarnar eru notaðar sem partur af sjónvarpsútsendingum) er það aldrei meðhöndlað með ónáttúrulegum eða þvinguðum hætti. Að vísu er nóg af litlum spurningum ósvaraðar, sem aðeins aðdáendur bókanna munu vita svörin við. Það er svosem ekkert slæmt að fylla stundum upp í eyðurnar sjálfur, en einstaka sinnum líður manni eins og sumt sé óljóst bara vegna þess að handritið gat ekki eytt of miklum tíma í minniháttar útskýringar. Rennslið hefði eflaust skaddast við það, en hver veit?

Sagan nær klárlega til manns þótt það sé mikil afneitun að kalla hana frumlega. Augljóslega er ekki hægt að forðast samanburð ef maður þekkir t.d. hina klassísku The Running Man, hina steingleymdu Series 7: The Contenders eða hina ómetanlegu Battle Royale, en The Hunger Games veit hvar styrkleikur sinn liggur og er sennilega með þeim betri allegoríum sem hafa sést undanfarið. Það er að mínu mati sanngjarnt að segja að þessi mynd sé agalega svipuð þeim sem ég taldi upp en það er ekki næg ástæða til þess að rakka hana niður.

Hver einasti leikari virðist einnig vera rétt valinn í sitt hlutverk og skilar sínu hetjulega, sem segir kannski eitthvað miðað við það að nóg af persónum er í boði. Sagan er þó alfarið sögð frá sjónarhorni Katniss Everdeen og þess vegna fær Jennifer Lawrence þyngstu byrðina. Fyrir utan það að vera tryllt falleg (og með eldheitar útlínur) hittir hún beint í mark í hlutverki Katniss og gerir myndina betri fyrir vikið. Hún tapar aldrei samúð manns og stuðning og gæti hugsanlega verið ein og athyglisverðasta kvenpersóna síðustu ára í (sci-fi) ævintýramyndum. Hún er með essin þrjú alveg á hreinu (þ.e. sterk, sjálfstæð og snjöll) og hættir hugrekkið sjaldan að renna í gegnum æðarnar á henni.

Josh Hutcherson
kemur einnig vel út og vekur þá tilfinningu að karakterinn Peeta Mellark hefði auðveldlega getað komið verr í öðrum höndum. Drengurinn hefur hingað til verið fínn en núna loksins sé ég alvöru leikara brjótast út úr honum. Peeta er svolítið ófókuseraður sem karakter með tvær hliðar en sennilega er það bara vegna þess að hann er allan tímann séður frá sjónarhorni Katniss. Mér líkaði samt ekki illa við það og gerði það sambandið þeirra óljósara, og þar af leiðandi ófyrirsjáanlegra, sem smellpassar fyrir sögu eins og þessa. Myndin stafar aldrei neitt út sem hún þarf ekki lífsnauðsynlega að gera, og þegar kemur að flestum persónum þarf áhorfandinn svolítið að átta sig á hlutunum sjálfur. Litli bróðir þrumuguðsins Þórs, Liam Hemsworth, fær líka nokkrar senur og stendur sig miðað við það sem hann er: uppstilling fyrir næstu myndir. Það er örlítill þefur af Twilight-sögunum í þessum ástarþríhyrningi sem er verið að byggja upp, fyrir utan það að þessar persónur eru ekki leiðinlegri en þvottasnúrur og bréfaklemmur. Það er auðvelt að skilja hrifninguna gagnvart hinni snörpu og beinhörðu Katniss, annað en ósjálfbjarga fýlupúkanum sem Bella Swan er.

Leikaravalið samanstendur af svo sérkennilegum nöfnum að maður fær þá tilfinningu að ákveðin hugsun hafi verið lögð í hvern og einn karakter. Woody Harrelson heldur áfram að vera senuþjófurinn sem hann hefur oftast verið og er að mínu mati ómögulegt að fá leið á honum. Svo er Lenny Kravitz (af öllum mönnum!) svakalega góður í mikilvægu aukahlutverki og litlu síðri eru Donald Sutherland, Stanley Tucci, Elizabeth Banks og Wes Bentley (sem tók mjög slæmar vinnuákvarðanir eftir American Beauty, þar til nú). Stelpurnar sem leika Prim og Rue eru líka fjandi góðar miðað við aldur, en ég held að hrósið fari sérstaklega til Gary Ross, sem hefur hingað til alltaf kunnað að meðhöndla leikara vel og sjá til þess að maður trúir þeim.

Ross heldur flottu flæði og byggir upp Hungurleikanna á svo spennandi hátt að maður finnur ekkert fyrir lengdinni, og þá meina ég bæði allt sem gerist á undan keppninni og meðan henni stendur. Tónlistin nær líka alveg rétta andrúmsloftinu. Hún gerir spennandi senur meira spennandi þegar þörf er á því og passar að rólegu senurnar verði aldrei of væmnar og vandræðalegar. Tónarnir finna akkúrat réttu blöndunina af þunglyndi og vonargljáa sem svífur yfir tilfinningarnar þegar hasarinn er ekki í gangi, en það er nú partur af þemanu. Ég dáðist líka að útlitshönnuninni og fannst trúðatískan vera lúðalega fyndin, og ábyggilega sá þáttur sem gerir þessa framtíðarsýn hvað mest abstrakt og truflandi. Það tekur smástund að melta þá súrrealísku sjón að sjá sköllóttu snillinganna Stanley Tucci og Toby Jones staðsetta saman í ramma með furðulegar hárkollur á meðan þeir ávarpa áhorfendur.

Ef út í ameríska aldursstimpilinn er aðeins farið (það er eiginlega nauðsynlegt) finnst mér hundfúlt að myrk dystópíusaga eins og þessi með miklu ofbeldi skuli ekki hafa verið gerð til að höfða til eldri hópa. Hún segir í hnotskurn frá ljótum veruleika þar sem unglingar eru settir á vígvöll í beinni útsendingu til að drepa hvern annan. Sagan snýst kannski ekki alfarið um ljótleikann, heldur persónuna Katniss, en ofbeldið kryddar svo sannarlega upp á sjokkið og fjörið þegar hugsað er út í þennan söguþráð. Myndin gengur auðvitað eins langt og er leyfilegt með blóðið og unglingadrápin, en miðað við grimmdina er ofbeldið oftast pínu gelt. Þú gætir misst af því ef þú blikkar. Hefði þetta verið „R-rated“ mynd hefði ég e.t.v. knúsað bíótjaldið af einskærri aðdáun, þó það hljómi rangt. Eins og þetta sé ekki nógu hugrökk unglingamynd nú þegar, þá hefði þetta verið mun djarfari kvikmyndaframleiðsla ef hún hefði þorað að ganga alla leið. Þetta eru þó meira persónulegir draumórar frekar en gagnrýni.

Upplifunin er þess virði, án spurninga, ef upplifun skildi kalla. Ég myndi ekki hika við það að kalla The Hunger Games nokkuð áhrifaríkan rússíbana, sem hefur bæði adrenalín og tilfinningar í fullnægjandi skammti. Myndin greip mig, ég var húkkt og mig langaði strax í meira eftir lokasenuna. Þetta er athyglisverður og spennandi heimur og ljóst er að nóg eigi eftir að ske í komandi köflum. Eins og á við um nánast allt í heiminum er ýmislegt sem hefði mátt fínpússa betur, en þegar bíómynd gerir svona margt rétt er það beinhörð staðreynd að hún eigi skilið að fá skotheld meðmæli. Ég myndi nú heldur ekkert hata það ef Catching Fire verður jafngóð eða betri en þessi.

attaBesta senan:
Tracker Jacker senan eða atvikið í District 11.

Categories: Ævintýramynd, Sci-fi | 7 Comments

Post navigation

7 thoughts on “The Hunger Games

  1. Margrét Jensína Þorvaldsdóttir

    Upplifði erfiðustu bíóvonbrigði lífs mín í gær… sá Hungurleikana sem Hollywood hefur algjörlega tekist að eyðileggja; allur karakter og karakterþróun horfin, hungraðir orðnir saddir, rónar orðnir edrú, neyð orðin yfirborðsleg, barátta upp á líf og dauða missir algjörlega marks og verður að tölvuleik þar sem öllum verður sama um afdrif persónanna, sendi Suzanne Collins mínar innilegustu samúðarkveðjur og halla mér aftur að bókunum!

  2. Olga

    Ég held að þeir sem eru að missa sig yfir að myndin hafi eyðilagt söguna ættu aðeins að íhuga að myndin mun aldrei verða eins og bókin. Það er algjörlega ómögulegt að gera mynd sem er fullkomnlega eins og allir lesendur hennar hafa gert sér í hugarlund og í raun verður fólk að fara á þessa mynd með það í huga og reyna að horfa á myndina sem sjálfstæða mynd gerða eftir sögu bókarinnar.
    Ég persónulega las bókina áður en ég sá myndina og mér fannst myndin hafa gert bókinni mjög góð skil, allir leikarar vel valdir og skila sínu. Auðvitað voru partar af myndinni sem voru ekki eins og ég hafði ímyndað mér þá en ég álít að það var nauðsynlegt að hafa þá á þann hátt sem þeir voru til að gera það mögulegt að gefa það til kynna að það verði framhald og til að myndin verði betri enda er kvikmynd sjónræn á meðan bók gerist öll eins og lesandinn ímyndar sér.

  3. Gat ekki sagt það betur Olga.

    Þetta er alltaf gallinn þegar þekktar bækur eru kvikmyndaðar. Casual lesandinn áttar sig ekki á því hvernig hugtakið „bíóaðlögun“ virkar, sem í rauninni þýðir að bíómyndin þarf að sigta út upplýsingar og efni úr bókinni til að móta úr því sem bestu mynd. Ekki allir skilja hins vegar að aðstandendur leggja mikla vinnu í að skera fituna vandlega burt.

    Þetta er svo mikið „no win“ scenario fyrir þá sem halda að þeir geti fengið bókina í allri sinni dýrð á skjánum. Bókaaðdáendur kvarta líka oftast sama hvað; Ef myndin sleppir litlu þá oftast flæðir hún skringilega og aðdáendur kvarta undan því að ekki hafi verið teknar fleiri áhættur með efnið. Svo ef myndin breytir ýmsu til að segja söguna betur eða flæða betur þá er oftast sett út á allar breytingar, og þá af engri spes ástæðu en bara til að kvarta.

    Lesendur búa til sína eigin bíómynd í hausnum á sér. En leikstjórarnir þurfa líka að gera það, og oftar en ekki reyna þeir að þóknast manni betur en þeir fá kredit fyrir.

  4. Nafnlaust

    Er mikill aðdáandi bókanna og gjörsamlega dýrka myndina og elska hvernig þeim tókst að gera hana! Get ekki beðið eftir Catching Fire.
    Margt sem var sleppt en hver nennir að horfa kannski á 5 tíma mynd því ALLT þarf að vera gjörsamlega eftir bókinni?

    fór á hana með vinkonu minni sem tuðaði alla myndina því henni fannst vanta svo mikið, og sorry en þoli ekki svoleiðis lið og mun eflaust ekki fara að sjá nr 2 með henni aftur.
    mér fannst þau gera myndina rosalega vel

  5. Mikael Þorsteinsson

    ekki lesið bókina eða bækurnar öllu heldur… sá reyndar Hunger Games ekki í kvikmyndahúsi, gæti hafa verið öðruvísi upplifun.. en sá hana á dvd og get ekki sagt annað en að þessi mynd er ALGJÖRT SORP, næ ekki uppí það hversu mikið rusl þetta er… meina fólk sem hefur ekki lesið bækurnar, þeir spurja þessarra spurninga

    1. Gerist þessi mynd í fortíðinni og framtíðinni, því fólkið býr á sveitabæ, en er með risavaxinn flatskjá í garðinum sínum.
    2. Hvaða F***ing búningar eru þetta sem fólkið er í? er þetta svona Star Wars meets Húsið á Sléttunni?
    3. Og síðan að lokum, actual hungurleikarnir sjálfir, what a load of bullshit.. mér er alveg sama hversu heit aðalleikonan er (btw hún er fáránlega heit, nánast ómennskt).. hún er vælandi og skælandi og þorir ekki að gera neitt í þessum hungurleikum en VINNUR SAMT!!! hvernig væri nú að skjóta allavega ör í gegnum augað á einhverjum??
    4. mjög asnalegur söguþráður svo ekki sé meira sagt..fólk á sveitabæ, er fátækt, á samt risaflatskjá á markaðstorginu sínu, svo koma einhverjir úr borginni klæddir í geimbúningum og taka einn úr hverju þorpi og láta þá berjast í borginni, sá vinnur sem drepur alla og lifir af sjálfur (sem gerist ekki, því að sú sem vinnur drepur ekki shit)…

    eina jákvæða við myndina er að leikararnir svosem skila sínu, eru trúverðugir og já… lítið annað hægt að segja… er mikill kvikmyndaaðdáandi og það tók virkilega á líkama og sál að horfa á þetta… versta mynd sem ég hef séð á árinu 2/10 (hef ekki séð The Babymakers)

  6. Axel Gústavsson

    Allir eiga rétt á sinni skoðun, en ég verð einfaldlega að leiðrétta þig smá, Mikael.

    1. Þetta er dystópía bandaríkjanna í framtíðinni, samsett af ríkum valdajöfrum og þar með eru umdæmin einungis gerð að litlum fátækum peðum, staðsett langt fyrir utan ‘paradísina’ sem kapítól hefur skapað sér. Risavaxinn flatskjá í garðinum sínum?
    2. Framtíðin er óútreiknanlegt fyrirbæri, og tískan einnig. Ekki tel ég líklegt að smartklæddu gangsterar kreppuáranna séð fyrir sér að níundi áratugurinn yrði algjör litbomba, troðin af sérkennilegum fatnaði og poppmenningu.
    3. Hvað hefur útlit og kynþokki leikkonunnar að gera með Hungurleikana sjálfa? Aðalpersónan spilar á leikunum af varkárni og metur aðstöður sínar vel, enda borin ofurliði miðað við t.d. keppendur kapítóls sem voru þjálfuð frá ungum aldri til að keppa á leikunum og þar með mun hæfari keppendur. Tala nú ekki um að um bil starfaði meirihluti keppenda sem lið í leit að henni.
    4. Þú verður að hafa augun aðeins opnari og fylgjast með hlutunum nánar í stað þess að dvelja á þessari yfirborðskenndu greiningu, félagi. Það er eins og þú hafir ákveðið að myndin væri tóm þvæla eftir fyrstu tuttugu mínúturnar og gafst henni ekki fleiri sénsa á neinn máta eftir það.

  7. Tókst alveg frá mér svarið Axel :) en ef þú skoðar kommentið hans um Expendables 2 þá skilurðu af hverju skörp og útpæld saga eins og THG hafi ekki höfðað til hans.

Skildu eftir svar

Powered by WordPress.com.