Mad Max: Fury Road

Vó…

Mad Max: Fury Road er blikkandi, brunandi sýnidæmi um rússíbanareið á hvíta tjaldinu í orðsins fyllstu merkingu. Hún er allt það sem nútímahasarmyndir eru (því miður) venjulega ekki og sannar það með helsjúkum, masterklassa vinnubrögðum aðstandenda. Krafturinn verður slíkur að hægt er að horfa á útkomuna í annað eða tíunda skiptið með kjaftinn enn ósjálfrátt galopinn.

Það er næstum því skammarlegt en samt svo tignarlegt að sjá George Miller, endalaust óttalausan og oft ruglaðan fagmann á áttræðisaldri, sýna öðrum leikstjórum og áhorfendum hvernig best skal gera stanslausa, beinskeytta hasarveislu sem hittir á allar hörðu nóturnar, býður upp á einfalda en spennandi sögu og er ekki yfir súbtextum hafin í öllum ljúfa hávaðanum.

Miller er grínlaust maðurinn sem hér um bil fann upp á þessari rokkuðu heimsendar- og áhættubrenglun, ef við miðum t.d. aðeins við það hvað The Road Warrior hefur markað spor sín vel í kvikmyndasögunni og haft áhrif á kynslóðirnar fyrir neðan sig.

Undirritaður hefur alltaf haft veikan blett fyrir Mad Max-þrennunni og kannski með betra þol fyrir Beyond Thunderdome en flestir. Fyrir utan hræódýru, költuðu frummyndina hefur Miller í rauninni þrisvar sinnum gert núna sömu myndina, í einu formi eða öðru, bara með gjörbreyttum tón, sniði, fjármagni og skilaboðum. Sú fyrsta einbeitti sér að tengslum Max við eigin fjölskyldu, nr. 2 fjallaði um einstaklinga og samfélög og sú þriðja um börn. Í Fury Road snúast þemun um upprisu gegn harðstjórn og táknmyndum feðraveldis.

Tom Hardy er hörkugóður sem Max. Samanburður við Gibson gamla er kannski ekki sanngjarn en óumflýjanlegur hjá aðdáendum seríunnar. Hardy hefur ekki alveg þetta sama karisma og Mel bjó yfir á bestu dögum sínum en Hardy selur karakterinn betur, skepnueðlið og meira, fámáll og í toppformi. Þetta bætir að mörgu leyti upp fyrir það að lurkurinn virðist ekki alveg vera með tök á því hvaða hreim hann hefur tileinkað sér. Ef einhvern bersýnilegan galla er að finna í allri myndinni, er það þá hversu furðulega áberandi er búið að “döbba” margar línurnar hans.

Enn betri en Hardy er annars vegar Charlize Theron sem baráttunaglinn Furiosa, trúlega eftirminnilegasta persóna seríunnar (fyrir utan herra doof-warrior, vissulega). Harðhaus á eigin spýtum auk þess hvað samband hennar við Max kemur þrælskemmilega út, og lítið en nóg er gert úr því hvernig þau tengjast í gegnum sameiginleg markmið að syndaaflausnum.

Á þeim nótum skilur Nicholas Hoult hreinan slatta eftir sig sem krúttlegur stríðsgutti sem upplifir veröld sína hringsnúast þegar hann dregur tilgang sinn og trú sína í efa. Fáir karakterar ganga í gegnum jafnstóra breytingu og Hoult og höndlar leikarinn þann persónuboga vel. Nýsjálendingurinn Hugh Keays-Byrne, sem lék ófétið Toecutter í fyrstu myndinni, er kvikindislega flottur hérna sem gamall fasistaviðbjóður að nafni Immortan Joe. Yfirdrifinn, ljótur og æðislegur skúrkur, patríarki í sinni berustu mynd, eftirminnilega túlkaður af Keays-Byrne og með aðstoð grípandi búningahönnunar.

Sem hreinræktuð hasarmynd er þessi mynd algjör sæluvíma á hestasterum. Hún sýnir engin merki um tilgerð eða gervidýpt og stýrist á því að vera dýnamískt töff og agressív saga þar sem persónur eru strípaðar niður í sín skepnulegustu grunneðli með markmiðin einföld: drepa, lifa af, rotna að innan eða hanga á hinni smæstu von.

U.þ.b. 80% af myndinni er bókstaflega á ferð en samt er hún svo margt meira en bara linnulaus, stílíseraður eltingaleikur með nokkrum stoppum. Komist er framhjá slíkum þunnildum hnitmiðuðum tökum Millers á því að þróa plottið og persónusköpunina með hasarnum sjálfum. Beinþunn er sagan en afhjúpast skemmtilega í gegnum kaótíkina. Leikstjórinn er allavega nógu skarpur til að gæta að fjölbreytni svo urrið í vélunum, dekkjaspólið í sandinum og dauðastökkin síist ekki í eina minningu. Smærri atriðin eru að auki oft þau sterkustu.

Settin, hönnunin (hvort sem þar varða dýnamískar tryllitækjahannanir, búninga eða litaskemað í andrúmsloftinu), tónlistin, myndatakan, klippingin, þar ekki síður samsetningin og hraðinn sem passar ávallt upp á það að áhorfandinn fái tilfinningu fyrir öllum radíusi og skilji hvað er í gangi allan tímann. Stabíl myndavél í svona mikilli keyrslu er allt annað en sjálfsagður hlutur en afi allra díselpönk-eltingarleikja þarf vissulega enga kennslu um það. Þegar upp er staðið er það þó tvímælalaust Miller sem aðalstjarna Fury Road og stýrir hann þessari manísku dómsdagsorkestru eins og fátt sé manninum eðlilegra á þessum aldri.

Öll Fast & Furious serían samanlögð á ekki séns í adrenalínið, kjálkadeyfandi sturlunina og praktísku fagmennskuna og er í einni Fury Road.

Besta senan:
Eltingarleikurinn…

Sammála/ósammála?