Author Archives: Tómas Valgeirsson

The Lion King (2019)

Sjaldan eða aldrei hefur eins mikill peningur farið í jafn litla efnislega hugmyndavinnu. Stórrisarnir hjá Disney hafa svo sannarlega borið af síðustu árin þegar kemur að markmiðinu að þrýsta fast á nostalgíuhnappa fólks, en hingað til hefur ekki verið skýrara, ógeðfelldara dæmi um Copy-Paste endurpökkun á þessum skala.

Beauty and the Beast endurgerðin frá 2017 kom býsna nálægt slíkri nálgun en bætti þó smávegis (drasli) við. Meira að segja nýi Aladdin fann nokkra nýja vinkla og Dumbo líka. The Lion King endurgerðin er í orðsins fyllstu merkingu pjúra uppfærsla – og tilfærsla á teikniformi. Hún er meira æfing í vörumerkjagræðgi og fótó-realisma í tölvubrellum. Stórglæsilegur afrakstur sem slíkur og ekki alvond kópering, en hreinræktuð kópering engu að síður. Sköpunarvinna og listrænt frelsi er í algeru núlli og til að bæta gráu ofan á svart hafa lögin ekki sama kraft og í teiknimyndinni.

Myndin kemst engan veginn hjá samanburði við uppruna sinn vegna þess að hún stólar alltof mikið á hann – og tengingu fólks við hann – án þess að betrumbæta, dýpka eða gera nokkuð framandi með aðlögunina.

Það þýðir ekki bara að klessa gömlu senurnar á skjáinn með sömu músík, og nýrri grafík, og ætlast svo til þess að þau gefi frá sér nákvæmlega sömu tilfinningahögg. Það sem glatast þarna í endurfæðingunni er til dæmis ýkta, tjáningarríka og hádramatíska levelið sem þessi sama saga hamraði svo fínt í eldra teikniforminu.

Konungur ljónanna án litadýrðarinnar og ríku svipbrigði karaktera er bara geldur, óaðlaðandi skjávari. Hans Zimmer-tónlistin og lögin almennt í myndinni eru sennilega stærsta ástæða þess að teiknimyndin er talin svona… sígild. Sjálfsafgt hafa ófáir fengið gæsahúð þegar fyrsti ramminn rís með sólinni og Hringrás lífsins hefst með góðu gargi. 

Á nokkrum stöðum bregða fyrir kaflar í nýju myndinni sem framkalla með naumindum þessa sömu tilfinningu og uppruninn gerði, en svo tekur “uncanny-valley” truflunin við eða þessi stórundarlegi metnaður fyrir því að taka “skot-fyrir-skot” afrit af römmunum. Það hættir aldrei að vera undarleg tilfinning að sitja yfir mynd þar sem aulahrollur og gæsahúð sync’ast saman í eitt á sama tíma.

Það er lítið út á nýju raddleikarana að setja í sjálfu sér, þó aldrei verður hægt að eiga séns í línuflutning manns eins og Jeremy Irons. Fyrst að James Earl Jones var fenginn aftur í hlutverk Mufasa hefði allt eins bara mátt fá Irons á ný sem skúrkinn bitra, ef ekki nota gömlu upptökurnar. Fáránlegri hlutir hafa nú gerst hjá höfuðstöðvum Disney. 

Þegar Seth Rogen reynir ekki að syngja kemur hann stórvel út sem Púmba, þó útlitslega útkoman á geltinum sé ekkert skárri hugmynd en það að gera Pöddulíf að live-action endurgerð. Billy Eichner er ekki slæmur Tímón heldur. Hann fær víst nýjan brandara sem markar eitt af betri mómentum myndarinnar. Svo má ekki gleyma hressilegri viðbót þar sem við fylgjum hárklumpi úr Simba og sjáum hann ferðast langar leiðir, gegnum lægðir og hægðir. Og það er nákvæmlega eins og þarna stendur.

Það má næstum því kalla það stór vandamál að handritshöfundurinn Jeff Nathanson fái í alvörunni kredit fyrir þetta handrit sem hann er titlaður fyrir, þegar réttast væri að nota upprunalegu höfundana með. Ef út í það er farið gátu framleiðendur alveg eins viðurkennt að efniviðurinn er allur stolinn frá japanskri seríu að nafni Kimba The White Lion. En það skiptir svo sem litlu máli hér. Sá stuldur skrifast á upprunalegu teiknimyndina – sem þó lagði helling í sköpunarferlið, frá sögu til söngs, en nýja myndin á ekki að eigna sér frásagnartakta og allt klabbið úr originalnum og kalla það sitt eigið. Það skondna er hins vegar að þessi nálgun býður einnig upp á það að myndin erfir alla galla upprunalegu myndarinnar líka…

Rómantíski þráðurinn slær ekki á neina hjartastrengi því hún fær mjög flýttan fókus og tilvistarkreppa aðalpersónunnar hittir ekki nægilega í mark. Reyndar finnst mér Simba og Nala (ennþá) vera afskaplega þunnar persónur, sérstaklega miðað við það að flestallir aðrir eru mjög eftirminnilegir og sterkir í sínum prófíl.

Sem kvikmyndagerðarmaður hefur Jon Favreau aldrei verið beinlínis masterklassa sögumaður eða leikstjóri með brodd. Þó er ljóst að hann hafi greinilega öðlast fullmikið blæti fyrir tölvugerðum dýrum og skógarumhverfumum í (stórfína) Jungle Book rímeikinu til að telja sig trú um annað en að þetta gigg snúist eingöngu um að telja Disney-seðlana. Uppfærsla á The Lion King var greinilega eina leiðin fyrir Favreau til að finna auðfengnara fé en að gera framhald af Elf.

Myndin er nógu fínslípuð í grafík og hlaðin kostum uppruna síns til að vera ekki viðbjóðurinn sem tilvist hennar ætti að sýna fram á. Sem sjónarspil er augljóslega ýmislegt til að dást að og stafrænar kameruhreyfingar hafa aldeilis tekið stökk. Á þeim enda er nýja myndin alveg að smella, sama hvað dýrin urra hátt í tómri tunnu. Þá verður að spyrja sig hvort eina gagn The Lion King endurgerðarinnar sé að höfða til fólks sem hefur aldrei séð teiknimyndina, sem eru samt ómeðvitað að gera sér eilítinn ógreiða með því.

Besta senan:
Ferðalag hárklumpsins.

Categories: _ | Leave a comment

Spider-Man: Far From Home

Er það eðlilegt að almenningur hafi á sautján árum fengið ellefu bíómyndir þar sem Köngulóarmaðurinn skýtur upp kollinum? Tæknilega séð tólf ef við teljum hina Spider-Man-lausu Venom með…

Er þetta of mikið af hinu góða á þegar pökkuðum markaði? Eða…

Má færa rök fyrir því að Spider-Man sé einfaldlega ein skemmtilegasta ofurhetja í heimi?

Stutta svarið ætti í raun og veru að vera já við öllu þrennu, en eins og ég sé það virðist bara hafa komið aukning á því hvernig best er að útfæra Spider-Man myndir með árunum – með því að embrace’a unglinga/gaggó-dramað og setja alvöru þematík í mixið. Bara á síðasta ári fengum við LANGflottustu og bestu Lóamyndina, Into the Spider-Verse, sem sýndi 150% með poppuðum teiknistíl og frábæru handriti hvað hægt er að gera við þessa hetju á hvíta tjaldinu.

Eftir þá mynd hélt ég að væri í raun ekki aftur snúið með þessa hetju, að lítið þýddi einu sinni að reyna aftur með leikna formið.

Heppilega er Tom Holland algjör fengur, eins og hann er löngu búinn að sýna fram á. Hann er allt það sem Tobey Maguire vildi vera (og enn lítur sá maður út eins og hann sé 15 ára) og með “lúðafaktorinn” sem Andrew Garield náði ekki alveg tökum á. Það skrifast massamikið á Holland hvað hann nær að gera mikið fyrir karakterinn og myndirnar. Ofar öllu er hann líka viðtengjanlegur.

Far From Home er einn ragmagnaður gleðipakki ef ofurhetjan gefur þér eitthvað (Peter-)kitl; hún virkar sem góð gamanmynd á eigin veg, frábær Spider-Man mynd og bragðmikill eftirréttur (/eftirmáli?) í kjölfar þungu, drollandi og flötu máltíðarinnar sem Avengers: Endgame var. Stundum var eins og vantaði alla keyrslu og flug í þá mynd – og ekki síður Captain Marvel sem á undan kom – en þessi ræma er með þeim allra betri frá Marvel stúdóinu til þessa. Kannski ekki sú súrasta, hugmyndaríkasta eða mest heillandi, en absolút dúndurfjörug, frá upphafsatriðunum til tveggja ansi góðra endasena. Eitthvað gerist það ógurlega sjaldan að mið-kreditsenur bæti einhverju við, en þær gera það hér.

Í Homecoming var þróunin hjá Peter Parker sú að finna sjálfan sig og hetjuna í sér, en núna er komið að honum að sýna hort hann geti miklu meira en hann trúir; ekki bara þarf hann að finna Hefnandann í sér, heldur eigin leiðtoga í sjálfum sér, átta sig á því hvaða leyndarmálum er þess virði að halda – og hvaða fleiri aulamistök gerir maður á svona ungum aldri. Og annað en síðast er komið að því að efla hösslarann í sér.

Á meðan Homecoming var svolítið sjónvarpsleg í lúkki og ekki alveg nógu tilþrifarík, þá er dramatískt meira í húfi í Far From Home, þó henni takist allan tímann að vera eiturhress og brandarlega skemmtileg ferðakómedía, með ágætum og stundum æðislega trippuðum hasar bökuðum inn. 

Auk þess er Jake Gyllenhaal hreint frábær viðbót í þennan heim, og neglir það kalt að vera sjarmerandi, mystískur og vafasamur. Stuðningsfólkið fær margt til að vinna með; Samuel L. Jackson, Jacob „Ned“ Batalon, Jon Favreau, Marisa Tomei og Martin Starr eiga marga frábæra spretti. Meira að segja Zendaya hefur þroskast og þróast helling úr one-liner hipsterboltanum sem hún lék síðast og hefur núna miklu við að bæta. Hollendingarnir stela líka senunni á góðum tímapunkti. Allir sem einn.

Það eru fáein bremsuför í handritinu og má deila um það hvort myndin erfi fullmikið af lausum þráðum sem Endgame náði ekki að dekka. Þar að auki, þar sem þetta er Marvel Studios-mynd má aldrei líða of langur tími til að díla við tilfinningar án þess að brandari komi og „skemmi“ (það og klippingin er svolítið sérkennileg/off á tíðum). Slíkt eru samt svo miklir prump-hnökrar þegar myndin á móti nær að faðma að sér alla vitleysuna sem henni fylgir. Þó heilalaus sé þá er hún fjarri því að vera laus við stórt, sláandi hjarta.

Spider-Man: Far From Home nær á hinn besta máta að vera akkúrat það sem hún þarf að vera, og vill vera. Pjúra popp-afþreying, ídeal sumarskemmtun og jafnvel næstbesta Lóamyndin. Hún lokar fyrir margt af því sem hefur á undan komið í 20+ mynda fösum hjá stúdíóinu og leggur ýmsa teina fyrir spennandi áframhald, bæði fyrir titilkarakterinn og tilheyrandi heim.

Besta senan:
„Mændfökk-ferðalagið“

Categories: _ | Leave a comment

Yesterday

Hvernig væri heimur án Bítlanna? 

Enn betra… Hvað ef einn maður vaknaði skyndilega í þeim heimi og tekur síðan þá ákvörðun að “semja” lögin fyrir eigin frama?

Óneitanlega er þarna komin skemmtileg hugmynd að “lyftu-pitch’i”. Það má allavega vinna ýmislegt með þetta og ekki síður þegar fínir fagmenn eins og Danny Boyle og Richard Curtis koma að verkinu. Sameining þeirra er sérstaklega merkileg í ljósi þess hvað þeir eru báðir ákaflega ólíkir; annar hrárri, hinn aðgengilegri í augum pöpulsins. Boyle er vissulega best þekktur fyrir ryþmískar, stílískar, (oft) tenntar sögur sem fljúga á góðum púlsi og góðum leikurum. Curtis er annars vegar mjúkur, væminn en geysilega heillandi rómantíkus þegar vel tekst til. Sameining þessara krafta ætti í það minnsta að vera áhugaverð, svo framarlega sem eitthvað er gert við hráefnið, eða áðurnefnt pitch – frekar en að skauta á gimmick’inu einu.

Þá skýrist að Yesterday dregur út fátt annað en verstu einkenni beggja kvikmyndagerðarmanna – og satt að segja þykir mér frekar furðulegt hvernig Boyle náði ekkert að lyfta þessu upp á neitt bitastæðara stig. Það sem hefði í besta falli getað orðið að frumlegri, hálf-súrrealískri tónlistarmynd með góða rómantík í mixinu, verður fljótt og sígandi að sjarmalausri, lafþunnri og óspennandi klisjusúpu; mynd sem skortir allt flæði, allan ágreining, almennilegan púls og líður fyrir það að bjóða áhorfendum upp á ómerkilegan pappír í formi aðalpersónunnar. 

Boyle virðist alveg kominn á sjálfsstýringu og nær litlu afli með tónlistarsenunum og kemur rómantíski kjarnaþráðurinn út eins og aðferð til að redda lokaþriðjungnum frekar en eitthvað sem var lagt út frá grunni. Curtis skrifar myndina eins og blöndu af tónlistar-biopic með klassíska vanillubragðinu og í senn fjandi hallærislega skilaboðasögu (“Bannað að ljúga, krakkar!”).

Yesterday hefði getað dansað við svo margt spennandi, og það er frústrerandi hvað hún kemur inn á marga spennandi vinkla án þess að gera nokkuð af viti við þá. Til dæmis hvernig súrrealismi Bítlanna og ýmsar tónlistarákvarðanir fúnkera í nútímanum þegar tónlist er svo víða átótjúnuð, dæld út af færibandi og undir stjórn framleiðenda sem einbeita sér meira að almenningsaðgengi og markaðsrannsóknum frekar en tilfinningum og list. Líka koma reglulega upp spurningar eins og: “Ef Bítlarnir eru ekki til, hvað fleira ætli sé fjarverandi einnig?“ Eru meðlimir Bítlanna einu sinni til í þessum heimi? Eru fleiri sem muna eftir hljómsveitinni eða er það bara aðalpersónan? Nær sá karakter einu sinni að muna orðrétt eftir hverjum og einum texta? 

Allt ofantalið tilheyrir tékklista af hugmyndum og pælingum sem framvindan hefur sáralítinn áhuga á að grandskoða, en þá tekur í staðinn við þessi spurning: Hvernig ætli það sé að horfa á Ed Sheeran með bullandi minnimáttarkennd? 

Sheeran er fjarri því að vera lekandi af skjá-karisma – og er satt að segja best geymdur í smáskömmtum (a la Bridget Jones’s Baby). Himesh Patel er fínasti leikari en vinnur úr óskaplega óspennandi karakter, sem erfitt er að veita samúð eða stuðning – þó svo að hann fái leiðinlega foreldra sem eru beint teknir af nýskipaða lager Bohemian Rhapsody. Stórfínu fólki í aukahlutverkum er annars vegar sóað alveg til tunglsins. Meira að segja Lily James, sem venjulega springur af útgeislun og talenti, er frekar vannýtt, persónuleikalaus og gegnir meira hlutverki plottpunkts frekar en manneskju. 

Myndin kemur líka með ákveðið “tvist” undir lokin sem trúlega á að vera upplífgandi og fallegt, en sjálfur fékk ég bara mígreni yfir ranghvolfuðum augum. Það eru ágætis brandarar pipraðir inn hér og þar, en þegar svona pitch-saga er til umræðu væri annað argasta sóun. 

Yesterday stenst ákveðnar lágmarkskröfur í tengslum við áhorfanleikagildi – hún lúkkar vel, hljómar vel og fær nokkur aukastig fyrir fína klippingu, en tæknivinnsla og samsetning gagnast holóttri heild afskaplega lítið. Það er umdeilanlegt hvort Boyle hafi átt verri daga, en þessi mynd undirstrikar það ennfremur að það fari honum ekki að vera svona sykraður. Alveg eins og Curtis þarf sjálfur að herða á eigin getu og hætta að endurtaka sig. 

Fyrir hinn kröfulitla áhorfanda er örugglega fína einnota afþreyingu að finna í þessu – og saklausa sem slíka. En undirritaður sér bara þreytulega og gildislausa ástar-konsept-kómedíu sem tekur góðar pælingar og snýtir sér með þeim.

Besta senan:
Oasis-djókurinn.

Categories: Gamanmynd | Leave a comment

Powered by WordPress.com.