Gaman(með drama-)mynd

Kona fer í stríð

Segja má að frumraun Benedikts Erlingssonar í kvikmyndagerð, Hross í oss, hafi alls ekki verið allra. Sumir áhorfendur sáu í henni frumlegt, séríslenskt listaverk, aðrir samansafn flottra en flatra stuttmynda. Hins vegar hefur tilraunasemi Benedikts verið minnisverð og áhugi hans fyrir nýjum vinklum í frásagnarformi og tengsl manneskjunnar við náttúru og eðli. Kona fer í stríð kemur aðeins inn á þann hluta, með skelmislegum og hádramatískum brag, fínum boðskap, firnasterkri lykilpersónu og breiðu úrvali gamanleikara í kaupbæti.

Auga leikstjórans fyrir grípandi uppsetningum og landslagsrömmum skrifast að mörgu leyti á tökumanninn Bergstein Björgúlfsson, en vinnubrögð hans marka eitt beittasta vopnið sem leikstjórinn hefur. En að sinni deilir hann þeim heiðri með kjarnaleik Halldóru Geirharðsdóttur.

Hugmyndin um fjallkonuna sem þjóðartákn íslendinga tengist rómantísku stefnunni og hugmyndinni um móður jörð. Halldóra leikur hina viðkunnanlegu Höllu, kórstjóra og laumulegan aðgerðarsinna sem í upphafi sögu fremur skemmdir á raflínum sem leiða að álverinu í Straumsvík. Brögð hennar hafa skapað mikinn usla í innlendri og erlendri pressu en hingað til hefur enginn grunað hana. Spennan og gæslan magnast með hverri aðgerð og í miðju alls þess kemst hún að tilvist munaðarlausrar stúlku í Úkraínu. Þá stendur hún frammi fyrir því að bjarga annaðhvort stúlkunni og tileinka sér það sem hún þráir eða berjast áfram nafnlaust fyrir sínu réttlæti gagnvart framkomu stóriðja við náttúruna. En ætli sé val um hvort tveggja, móðurhlutverkið og náttúruna?

Hingað til hefur Halldóra aldrei eignað sér kvikmynd með þessum hætti en hér leikur hún einnig tvíburasystur Höllu. Samspil þeirra systra kemur vel út en þessi aukapersóna jaðrar oft við það að vera ódýr „handritslausn“ og hefði mátt spinna meira með hana. Hið sama á við um Juan Camillo Estrada, en hannn vefst reyndar skemmtilega í bratt og þægilegt rennsli sögunnar. Ef út í það er farið er lokasena myndarinnar, þó hún sé táknræn á sinn máta, sama og óþörf.

Myndin fær plússtig fyrir frábæra tónlist en stíllinn gengur stundum fulllangt í því að sýna hljómsveitina eða kórsöngvara í ramma (ekki ósvipað því sem var nýlega gert í báðum Paddington-myndunum). Þetta er hressandi mótíf en verður fljótlega þreytandi, bætir í rauninni engu við nema skrauti og stelur á köflum þrumunni frá öllum þunga.

Jóhann Sigurðarson stelur hverri senu sem skilningsríkur bóndi sem þekkir sína arfleifð. Svo má sjá heilan haug grínleikara dúkka upp í gestahlutverkum. Þetta ýtir enn meira undir kómískan brag myndarinnar fyrir okkur landsmenn á meðan áhorfendur erlendis finna sjálfsagt ekkert fyrir því. Myndin er reyndar cirka tveimur leikurum frá því að teljast sem óbein en dásamleg laumusamkoma Fóstbræðra.

Kona fer í stríð snýst á yfirborðinu um innri baráttu sem ytri, flótta, fórnir, litla sigra og viljann til að þiggja hjálp eða veita. Með frásögnina veður Benedikt í einlægt drama, léttan þriller og gamanfarsa til skiptis og tekst sæmilega til með samsuðunni þegar á heildina er litið. Benedikt og Ólafur Egilsson salta handritið með nokkrum bráðfyndnum uppákomum, vænum predikunum en það er umfram allt mannúðleiki sögunnar og hinn hetjulegi stuðningur sem áhorfandinn sýnir baráttu og togstreitu Höllu sem heldur öllu gangandi.

Besta senan:
Halla vs. dróni

Categories: Gaman(með drama-)mynd | Leave a comment

Víti í Vestmannaeyjum

Það má oft spyrja sig hvers vegna við framleiðum ekki meira af alíslenskum barna- og fjölskyldumyndum með krökkum í aðalhlutverki, fyrst við höfum sýnt fram á fína getu með fáeinum sigurvegurum í gegnum árin. Þar stekkur auðvitað nokkur Benjamín dúfa upp í hugann, Stikkfrí líka, Jón Oddur og Jón Bjarni og kannski einn Pappírs Pési.

Að sama skapi hefur heldur ekki verið gerð íslensk mynd um fótbolta eða íþróttir almennt handa yngri kynslóðinni sem skoðar þann heim með augum hennar. Víti í Vestmannaeyjum svarar kallinu, þessi ágæta aðlögun fyrstu bókarinnar í kunnugri seríu Gunnars Helgasonar og leynir hún á sér sprækan pakka, sem mun líklega oft um ókominn tíma rata í tækið hjá hópnum sem hún er ætluð.

Í dag virðist sem að Bragi Þór Hinriksson sé orðinn að eins konar fyrirliði íslenskra leikstjóra í gerð barna- og fjölskyldumynda, hvað afköst og tíma varðar. Með fjórar heilar Sveppamyndir undir beltinu – og eina prýðisheppnaða þvælu um Harry og Heimi – hefur Bragi fundið sig í barnavænna efni með því að taka sæll á móti hinu ýkta og verið duglegur að græja alls konar tilvísanir í stórmeistara og sækja í amerískar klisjur og staðalmyndir af og til.

Víti í Vestmannaeyjum er full af formúlum en hress og með nægilega stórt og opið hjarta til að tala til eldri hópa með sinni krúttuðu rödd. Myndin er keyrð á jákvæðum boðskap, aðgengilegri sögu og skemmtilega flippuðum taumi.

Sagan segir annars frá hinum unga Jóni sem fer til Vestmannaeyja til að keppa á Peyjamótinu í fótbolta. Í eyjum kynnist hann Ívari, jafnaldra sínum úr ÍBV sem hefur einhverja djöfla að fela, og verður þá skýrt að átökin finnast utan vallarins sem innan. Í millitíðinni kemur Veðurstofan reglulega með viðvaranir um eitthvað sé farið að krauma, en hvaða eldfjall það er reynist vera svolítið sérstakt, eiginlega frekar ódýrt.

En myndin snýst heppilega ekki eingöngu um pollabolta, flippaðar leikjalýsingar, sprang og gos í aðsigi, heldur bætist við hliðarsaga um heimilisofbeldi og flókin samskipti barna við foreldra sína. Heildin kemur út eins og blanda af íslensku sorgardrama handa börnum og lítilmagnasögu í Hollywood stíl, en umfram allt kemst hún upp með að vera smekklega sögð saga um erfiðleika, skilning, keppnisanda og sameiningu.

Reglan er yfirleitt sú að ungir og óreyndir leikarar reyni oftar á taugarnar heldur en ekki, en Bragi virðist alveg vita hvers konar dýnamík hann sækist eftir og hittir á flottan hóp, eldri sem yngri. Söguhetjan Jón er ágætlega túlkaður af Lúkasi Emil Johansen en stundum er eins og handritið geri hann að aukapersónu í sinni eigin mynd. Samleikur strákanna er þó í heildina í takt við tóninn; sem er aldrei of ýktur en heldur ekki svo alvarlegur að mýkri atriðin verði of sykruð. Lúkas og Viktor Benóný Benediktsson eru engu að síður sterkir þegar þeir fá að skína.

Stórgallaði pabbi Ívars, karakterinn sem sér hvað mest um að minna okkur á alvarlegri undirtóna myndarinnar, er leikinn af Jóa G. Jóhannessyni af þvílíkri prýði. Siggi Sigurjóns stelur annars allri myndinni sem hlýr, ágengur og fyndinn skipstjóri og Gunni Helga lífgar upp á fótboltasenurnar með látum sem ósýnilegi íþróttafréttamaðurinn, jafnvel þótt áhorfandinn hafi ekki hugmynd um hvaðan þessi rödd kemur. Á lokametrunum á Auddi Blö góða spretti. Því miður kemur þó hér enn eitt dæmið þar sem kvenhlutverkin eru skilin eftir á hliðarlínunni, og bitnar þetta sérstaklega á móður Jóns (sem Nanna Kristín Magnúsdóttir leikur), sem er nánast alveg persónuleikalaus.

Sem leikstjóri hefur Bragi yfirleitt mátað ýmsar tegundir skrautlegra stílbragða, en fjármagnið hefur ekki alltaf náð að gera hugmyndafluginu réttlæti. Víti í Vestmannaeyjum á það sameiginlegt með flestum Sveppamyndunum að líða fyrir óslípaða tölvueffekta en fær samt einhver prik fyrir metnaðinn.

Myndin er laglega skotin, litrík og lífleg í framsetningu, ef við horfum framhjá hnökrum í klippingunni og mögulegri ofnotkun „slow-mo“ ramma. En það að heildin virki á sinn kjarnahóp er lykilatriði og hún fær aukastig fyrir að miða aðeins hærra en það. Ungir fótboltaunnendur láta sennilegast hæst heyra í sér, og það hvort dramatíski hápunkturinn yfir höfuð virki á áhorfandann veltur svolítið líka á hans þoli fyrir víkingaklappinu þessa dagana.

 

Há sexa

Besta senan:
Allt með Sigga.

Categories: aww..., Ævintýramynd, Gaman(með drama-)mynd | Leave a comment

The Disaster Artist

Sannleikurinn er oft merkilegri en skáldskapur, ekki síður þegar átt er við um sannleikann á bakvið merkilegan skáldskap. Ef það er eitthvað sem er óskiljanlegra heldur en töfrandi samsetningin á The Room, þá er það maðurinn á bakvið hana. Tommy Wiseau er, svo vægt sé til orða tekið, einstök (mann?)vera sem fyrir mörgum árum síðan setti sér þau háu markmið að gera dramatíska sögu um svik, baktal… boltaleiki, meiri svik, handahófskennd atvik og gallalausa aðalpersónu, sögu sem kæmi beint frá hjartanu og færi vonandi á Óskarinn. Hann sá meira að segja sérstaklega til þess að myndin héldist í almennum sýningum nógu lengi til þess að eiga séns á þátttöku á hátíðinni.
Hversu dúlló…

Wiseau er svo sannarlega efni í bíómynd, og þökk sé endurminningabókinnarinnar The Disaster Artist var kominn prýðilegur grunnur að slíkri. Þessa sögu stóðst kvikmyndagerðarmaðurinn í James Franco ekki mátið að vaða í.

Reyndar, ef út í það er farið, þá eiga þeir Franco og Wiseau undarlega margt sameiginlegt (fyrir utan truflaða aðdáun á James Dean, sem Franco hefur sjálfur leikið). Báðir eru misskildir listamenn inn við beinið og með mikla þrá til þess að tengjast áhorfendum með nöktum tilfinningum sínum, blörrandi línuna á milli þess að vera óttalausir og hreint ruglaðir. Þó ferill Francos hafi verið farsæll yfir heildina þá gleymist það oft að hann hefur leikstýrt yfir 10 bíómyndum (á tólf árum – án djóks) sem fáir hafa séð, og færri kunnað að meta. Til að snúa lukkunni sér í hag kemur hann þá með sína aðgengilegustu mynd til þessa, sem hlær bæði og meðmanninum sem feilaði svo stórlega að hann breyttist í óvænta költ-fígúru.

Hér er rakin sagan af kynnum og samskiptum Wiseau við Greg Sestero, einn af aðalleikurum The Room og annan höfund bókarinnar. Við fáum að finna fyrir því hvernig var á bakvið tjöld og lokaðar dyr hjá þessum ólíku mönnum með sameiginlega drauminn: vinsældir – og hvernig óttaleysi Tommys gerði það að veruleika.

Í myndinni fáum við senu þar sem leiklistarkennari segir pent við hr. Wiseau að hann eigi ekki möguleika á öðru en að leika illmenni, eða skrímsli jafnvel. Nemendurnir hlæja að tilraunum og veruleikafirrtum draumum Wisesaus um dramaleik, sem þráir bara hvað mest að hella út sál sína á sviði, eða kameru. Sviðið er einmannalegt en á því stendur maður sem tengir það sem illa hegðun fólks þegar það hlær að öðrum, ómeðvitaður um að seinna meir myndi hann græða milljónir á fólki sem akkúrat bendir og hlær að honum – en af ást.

James Franco tekst hið ótrúlega verkefni að gera Wiseau bæði að skiljanlegum og merkilega mannlegum einstaklingi án þess að fórna dulúðinni og bjartsýnu geimveruárunni sem yfir manninum býr. Franco er gjörsamlega týndur í hlutverkinu og þar af leiðandi rætist úr þessu stórsigur, jafnvel ein besta frammistaða hans frá upphafi. Ekki er það bara vegna þess að maðurinn nær fullkomlega að fanga takta mannsins, heldur nær hann einhvern veginn að gera eitthvað svo miklu meira úr þessu en bara eftirhermu. Og eftirhermur af Wiseau hafa aldrei verið af skornum skammti, enda einn kvótanlegasti maður veraldar.

Að öðru leyti er The Disaster Artist tveggja Franco-bræðra díll. Yngri bróðirinn, Dave, er ágætur og viðkunnanlegur á sinn máta en samt kolvitlaus maður í hlutverki Gregs, nærfatamódelsins með leikgetu sápuóperustjörnu. Það er líka stundum truflandi, vitandi það að bræðurnir eru bara að grilla hvorn annan, frekar en að hægt sé að taka þá fyllilega alvarlega sem persónur. James selur þetta annars vegar betur, með mikilli aðstoð góðrar förðunar, og telst það til mikils afreks að Wiseau reynist vera dýpri karakterinn af þessum tveimur.

Nóg er af góðu fólki til að fylla upp í tiltölulega bratta framvindu myndarinnar, hvort sem það eru skemmtilegar gestainnkomur (Sharon Stone??) eða mikilvæg aukahlutverk, eins og Alison Brie, Paul Scheer, Josh Hutcherson, Nathan Fielder og fleiri. Bestur úr hópnum er Seth Rogen í hlutverki Sandy Schklair, manns sem var upphaflega ráðinn sem umsjónarmaður handrits á setti en endaði með því að yfirsjá stóran hluta framleiðslunnar – svo fólk yrði ekki í hálfa öld í tökum miðað við vinnubrögð og reynslu Wiseau. Hægt og rólega fer Schklair að hætta að láta sérvisku leikstjórans koma sér á óvart.

The Disaster Artist hefði alveg mátt slútta því að opna myndina með því að sýna viðtalsbúta með frægum leikstjórum og leikurum, sem ausa lofi sínu yfir The Room, og rammar Franco hana þannig inn, sem festir myndina svolítið við núið meira en þarf. Samanburðar-vídeóið í lokin var sömuleiðis óþarft, en þar montar Franco sig verulega af því hversu mikil nákvæmnisvinna fór í að kvikmynda senur beint eftir The Room. Þetta er ekkert nema skondin viðbót sem ætti heima sem hluti af aukaefni myndarinnar. Þar fyrir utan er einn partur sem viðkemur Bryan Cranston sem gefur myndinni mjög falska og þvingaða tilfinningaspennu, þegar hún er þegar uppfull af slíkri spennu fólks og tækifærum til annarra ágreininga.

Myndin virkar best sem furðuleg (en á tíðum pínlega klisjukennd) saga af ólíkum félögum sem vilja ofar öllu sjá drauma sína rætast, þó Wiseau sé oftar þannig spilaður eins og hann vilji bara góðan félaga. Ég keypti ekki alltaf vináttuþráðinn á milli Francos og… Francos, en það er aldrei leiðinlegt að fylgjast með því hvernig Greg reynir að hemla á allri skynsemi til að elta þennan bjartsýna furðufugl sem hefur peningalausnina við öllu, og gæti mögulega orðið lykill hans að frægðinni sem hann vill.

Við stjórnvölinn sér eldri Franco vel um að meðhöndla tóna og rennsli og hræðist þess ekki að gæða sál og hvetjandi straumum í verkið. The Disaster Artist er samt engin Ed Wood, og Franco kemst ekki 100% upp með það að finna mikilveginn á mynd sem bæði vill gefa okkur innsýn í líf, þjáningu og karakter þessa manns og gera grín að honum á sama tíma. Eitthvað er aðeins skautað yfir það hvað Wiseau var raunverulega mikið fífl á settinu og það eru ýmsir litlir tengipunktar í frásögninni sem lykta hreinlega af orðinu “skáldaleyfi!”

En hvað um það, hvernig er kynlífið hjá þér?

 

Besta senan:
Frummarinn.

Categories: Gaman(með drama-)mynd | Leave a comment

Powered by WordPress.com.