já takk!

Baby Driver

Ungur og eldfær flóttabílstjóri sem kallar sig Baby situr fastur í skuld við glæpamanninn Doc og dreymir um betra líf. Það sem gerir Baby sérstaklega magnaðan undir stýri er hvernig hann leikur bókstaflega eftir eyranu og skipuleggur bæði líf sitt og akstursleiðir eftir tónlistinni sem ómar í eyrum hans.

Baby lenti í bílslysi í æsku sem olli honum sífelldu eyrnasuði og notar hann músík allar stundir lífsins til þess að drekkja út hljóðið. Þegar aðeins fer að birta til í lífinu myndar hann náin tengsl við huggulegu þjónustustúlkuna Deboru. Að losna úr krimmaheiminum er hins vegar, eðlilega, hægara sagt en gert.

 

Fagmaðurinn Edgar Wright, sem er þekktastur fyrir Cornetto-þríleikinn svokallaða (Shaun of the Dead, Hot Fuzz og World’s End), notast við kunnuglega uppskrift en finnur upp glænýja eldunaraðferð. Hér er hugað að púlsinum og sálinni á sama tíma í léttum og spennandi glæpatrylli. Það sem límir saman herlegheitin eru hnyttið handrit, rokkandi orka, meiriháttar tónlistarnotkun, flottir leikarar og brakandi fersk stemning alla leið.

Það eitt hvernig leikstjórinn vefur saman flóttasenur, adrenalín og músík setur myndina í eins konar sérflokk sem frumlegan, naglharðan en blíðan „eltinga(söng)leik“ sem heldur dampi og keyrslu allan tímann. Samsetningin og sér í lagi klippingin er helber snilld, en aldrei myndi þetta virka ef Ansel Elgort væri ekki að brillera svona í aðalhlutverkinu. Án sýnilegs erfiðis tekst honum að gera hinn fámála Baby að þeim silkimjúka töffara sem hann á að vera. Hann er viðkunnanlegur, berskjaldaður en í senn klár, sjarmerandi og svo gott sem óstöðvandi þegar heyrnartólin eru komin á kollinn.

Baby notar tónlist sem ákveðna flóttaleið, bæði andlega sem og í mjög bókstaflegri merkingu. Út söguna fylgjumst við með piltinum neyðast til þess að taka fullorðinslegar ákvarðanir þegar haldið er aftur af honum, á sama tíma og hann þráir fátt heitar en að láta sig hverfa út í buskann með Deboru. Óútreiknanlegu og glæpsamlega þenkjandi samstarfsfélagarnir þrengja að tilverunni og þá reynir á hversu fljótur hann er að hugsa.

Með hlutverk Deboru fer Lily James og fer hún létt með að bræða áhorfandann með mikilli útgeislun og heillandi karakter. Ef eitthvað skyldi setja út á er að það mættu vera ögn fleiri senur með henni. Engu að síður smella þau Elgort nógu krúttlega saman til að áhorfandinn vonast til þess að þau muni að lokum finna hamingjuna. Raunar hefur hver og einn einasti leikari í myndinni eitthvað bitastætt við heildina að bæta.

Persónurnar eru flestar erkitýpur en alls engar pappafígúrur fyrir það. Það sakar heldur ekki þegar sést að flestir leikararnir eru að njóta sín í botn. Að öðrum ólöstuðum virðist þó enginn skemmta sér meira en Kevin Spacey, þó þau Jamie Foxx, Eiza González og Jon Hamm séu líka öll í dúndurgóðum fíling.

Wright setur brandara og húmor ekki eins mikið í forgrunninn hér og hann hefur yfirleitt gert í fyrri myndum sínum, en heildarferill hans sýnir þó að hann hefur náð afbragðstökum á því að setja þroskasögur (sem í flestum tilfellum fela ástarsögu í sér) í poppaðan búning. Baby Driver er þar engin undantekning.

Fyrir utan byrjendaverk sitt (“A Fistful of Fingers” sem fáir hafa séð) hefur Wright aldrei gert slaka kvikmynd og með aldrinum hefur hann sýnt fram á aukna hæfileika á að kvikmynda fjölbreyttan hasar, oftar en ekki af gamla skólanum (lesist: án áberandi tölvubrellna). Wright og hans teymi útfæra hér glæsilega eltingarleiki sem sækja í brunn klassíkera eins og The Driver, The French Connection og meira að segja Blúsbræðurnir eru ekki lausir allra mála.

Myndin leikur sér auðvitað helling að hraða og byssuhvellum en varpar einnig ljósi á afleiðingarnar sem fylgja lífsstílnum sem er svo oft er varpað rómantísku ljósi á í bíómyndum.

Baby Driver ristir kannski ekki þematískt djúpt en það er með ólíkindum hvað stílbrögð og frásögn Wrights ná að pakka miklum upplýsingum í myndmálið. Það fer hvergi rammi til spillis á hnitmiðuðum, snyrtilegum lengdartíma. Þetta er mynd sem kallar á eftir mun fleiri en einu glápi. Heildin er ekki gallalaus en þessa flippuðu þeysireið er bara of erfitt að standast, sérstaklega af því að dæma hvernig ræman rýkur svoleiðis í gang í lokaþriðjungnum sem pakkar þessu öllu saman glæsilega. Ferskari mynd verður erfitt að finna í sumar.

 

 

Besta senan:
Margar, en þegar Focus með Hocus Pocus fer í gang fór hjartað á milljón. Blur-parturinn er líka dásemd.

 

Categories: Gamanmynd, já takk!, Kryddblöndumynd, Spennuþriller | Leave a comment

Mad Max: Fury Road

Vó…

Eitt sem er endalaust pirrandi við flestar nútímahasarmyndir er hversu auðveldlega þú sérð hvað þær munu eldast fljótt illa. Það er takmarkaður áþreifanleiki, tilfinning fyrir þyngdarafli og minni sannfæring þegar t.d. eltingarleikir í flestum tilfellum skotnir innandyra og fyrir framan græn tjöld. Á einmitt tímum þegar þar sem maður dáist þvílíkt að og verður samtímis ónæmur fyrir vinnunni sem fleiri hundruð tölvusnillingar leggja í smáatriði á útúrtroðnum pixlarömmum í hasarmyndum gæti þessi skepna, Mad Max: Fury Road, ekki brunað inn á betri stundu. Hún er allt það sem hasarmyndir í dag eru vanalega ekki.

Það er næstum því skammarlegt en samt svo tignarlegt að sjá hinn sjötuga George Miller, endalaust óttalausan og oft ruglaðan fagmann, sýna kvikmyndagerðarmönnum og áhorfendum í eitt skipti fyrir öll – árið 2015, með mikla stúdíópeninga – hvernig best skal gera stanslausa, vægast sagt tilkomumikla hasarveislu sem hittir á allar hörðu nótur og býður upp á einfalda en spennandi sögu með nokkrum súbtextum í þokkabót.

Miller er grínlaust maðurinn sem hér um bil fann upp á þessari rokkuðu heimsendar- og áhættubrenglun, ef við miðum t.d. aðeins við það hvað The Road Warrior (oftast og réttlætanlega talin ein besta ræma sinnar tegundar) hefur markað spor sín vel í kvikmyndasögunni og haft áhrif á kynslóðirnar fyrir neðan sig.

FURYROAD

Eftir þrjátíu ára fjarveru stendur Mad Max enn fyllilega undir nafni. Magnað er að sjá skaparann Miller sjálfan slíta sig frá súrum, syngjandi mörgæsum og skella sér aftur í sandinn þar sem sköpunargleði gamlingjans er orðin túrbóhlaðin í miðjum tólfta gír… og á hestasterum! Allt í tilraun til þess að toppa sjálfan sig og byggja á það sem hann áður lagði blóð, hitasvita og tár í. Sem… tókst.

Ég hef alltaf verið hrifinn af gömlu Mad Max-þrennunni og kannski með betra þol fyrir Beyond Thunderdome en flestir. Fyrir utan hræódýru, költuðu frummyndina hefur Miller í rauninni þrisvar sinnum gert núna sömu myndina, í einu formi eða öðru, bara með gjörbreyttum tón, sniði, fjármagni og skilaboðum (sú fyrsta einbeitti sér að tengslum Max við eiginkonu sína, nr. 2 fjallaði um einstaklinga og samfélög og sú þriðja um börn. Fury Road hefur kærkominn og harðan stans á jafngildi kynjanna í sinni sögu).

Fury Road stendur alveg á eigin fótum án þess að nokkur þurfi að þekkja til trílógíunnar, en hún er samt hér um bil fordæmislaus úrvinnsla á hvernig blanda af sjálfstæðu framhaldi og ríbútti getur smollið glæsilega saman. Þetta er virðingafull uppfærsla en uppfærsla í öllum skilningi sem neitar að halla sér aftur og leyfa tölvubrellum að hljóta allt fjörið. Og með fullri virðingu fyrir góðri pixladýrð er það bara svo margfalt betra að sjá allt í kameru auk margra snargeðveikra áhættumanna hætta lífi sínu á filmu. Það ná ekki einu sinni sjö Fast & Furious myndir samanlagðar að jafna adrenalínið, kjálkadeyfandi sturlunina og praktísku fagmennskuna og er í einni Fury Road. Og hér eru tölvubrellur notaðar sem aukapunt, oftast í bakgrunni.

FURY ROAD

Tom Hardy er flottur Max. Fyrirsjáanlega er lurkurinn með villidýrið á hreinu en einnig viðkunnanlegan sjarma í augunum sem leyfa sálinni hans að skína í gegn, og bætir að mörgu leyti upp fyrir það að Hardy virðist ekki alveg vera með tök á því hvaða hreim hann hefur tileinkað sér. Samanburður við Gibson’inn gamla er kannski ekki sanngjarn en óumflýjanlegur. Hardy hefur ekki alveg þetta sama karisma og Mel bjó yfir á bestu dögum sínum en selur karakterinn og meira, fámáll og í toppformi.

Enn betri er annars vegar Charlize Theron sem baráttukvendið Furiosa, þegar orðin að einni eftirminnilegustu persónu seríunnar. Harðhaus á eigin spýtum auk þess hvað samband hennar við Max kemur þrælskemmilega út, og lítið en nóg er gert úr því hvernig þau tengjast í gegnum sameiginleg markmið að syndaaflausnum. Eins nær Nicholas Hoult nær að skilja slatta eftir sig sem krúttlegur stríðsgutti sem upplifir veröld sína hringsnúast þegar hann dregur tilgang sinn og trú sína í efa. Nýsjálendingurinn Hugh Keays-Byrne, sem lék kvikindið Toecutter í fyrstu myndinni, er kvikindislega flottur hérna sem gamall fasistaviðbjóður að nafni Immortan Joe. Yfirdrifinn, ljótur og kjánalegur með besta hætti – æðislegur skúrkur.

FURY ROAD

Þegar upp er staðið er það þó tvímælalaust Miller sem aðalstjarna Fury Road og stýrir hann þessari manísku eyðileggingarríku dómsdagsorkestru eins og fátt sé manninum eðlilegra á þessum aldri. Settin, hönnunin (hvort sem þar varða dýnamískar tryllitækjahannanir, búninga eða litaskemað í andrúmsloftinu), tónlistin, myndatakan, klippingin, þar ekki síður samsetningin og hraðinn sem passar ávallt upp á það að áhorfandinn fái tilfinningu fyrir öllum radíusi og skilji hvað er í gangi allan tímann (ath. samt – myndin er mun flottari í 2D). Stabíl myndavél í svona mikilli keyrslu er allt annað en sjálfsagður hlutur en afi allra díselpönk-eltingarleikja þarf vissulega enga kennslu um það.

Sem hreinræktuð hasarmynd er þessi mynd næstum gallalaus. Hún er ekki og þarf ekki að vera djúp eða ýtarlega lagskipt en hún er dýnamískt töff, agressív og á kafi í litlum trúarádeilum, allegoríum, undirtónum og samfélagskrítík og eru helstu persónur strípaðar niður í sín skepnulegustu grunneðli: drepa, lifa af, rotna að innan eða hanga á hinni smæstu von. Menn þarna og konur eru heppnar ef þeir sitja uppi með tvennt af þessu.

FURY ROAD

U.þ.b. 80% af myndinni er bókstaflega á ferð en samt er hún svo margt meira en bara linnulaus, stílíseraður eltingaleikur með nokkrum stoppum sökum þess að hafa masterað einbeitta og effektíva leið til þess að þróa plottið sitt og fáein mikilvæg persónumóment með hasarnum. Beinþunn saga en afhjúpast skemmtilega í gegnum kaótíkina. Leikstjórinn er allavega nógu skarpur til að gæta að fjölbreytni svo urrið í vélunum, dekkjaspólið í sandinum og dauðastökkin síist ekki í eina minningu. Smærri atriðin eru að auki oft þau sterkustu.

Fury Road er, frá byrjun til enda, hreint MEIRIHÁTTAR kvikmyndagerð, ein af örfáum stóru hasarmyndum síðastliðinna ára sem á tímalausan séns á löngu lífi framundan. Aksjón-fíklar sem vilja smávegis auka finna sér varla betri, pjúra afþreyingarupplifun á öllu árinu.

brill

Besta senan:
Eltingarleikurinn…

Categories: "ert-ekki-að-grínast??" mynd, Epík, já takk!, Spennumynd | Leave a comment

Avengers: Age of Ultron

Þegar The Avengers kom út fyrir þremur árum síðan hafði lítið sést í líkingu við hana á bíótjaldinu, og helstu nördaklön veraldar ásamt krökkum og myndasöguunnendum náðu að froðufellast úr æsingi. Í dag tekur maður þessu sem sjálfsögðum hlut að sjá haug af pre-establisheruðum ofurhetjum snúa bökum saman og lemja allt frá sér í tvo tíma. En það er einmitt ástæðan af hverju það er viðbjóðslega erfitt að trompa hana eða a.m.k. kalla fram þessa sömu þrumuánægju í dós.

Gæðakvarðinn var heldur ekkert ofsalega hátt stilltur þegar Joss Whedon yfirtók allt hjá Marvel og fylgdi eftir misfínum upphitunarmyndum með allsherjar hasarblaðasamkomu, pipraðri með þessum sjálfmeðvitaða Whedon-isma og tókst honum glæsilega að þræða saman karaktera og nördaglaðninga í einfalda narratífu með helskemmtilegum hápunktum.

avengers-age-of-ultron-movie-review

Þessi svokallaða Phase 2 sveifla hjá Marvel hefur heppnast örlítið betur en sú fyrri – þótt minni/eða meiriháttar feilsporin og rútínurnar eru yfirleitt þær sömu. En nú höfum við fengið háan afþreyingarstandard með oft fjölbreyttu sniði; hvort sem það er ’90s-leg Shane Black-spennumynd (Iron Man 3), skotheldur samsæris/aksjónþriller (Captain America: The Winter Soldier) eða léttgrilluð geimópera (Guardians of the Galaxy). Fyrir minn pening fellur Avengers: Age of Ultron í skuggann á þeim öllum en tekst að vísu betur að múltítaska eins og hetja heldur en margar aðrar myndir af svipaðri tegund hafa reynt.

Eins og allar (beinar eða óbeinar) framhaldsmyndir kemur Age of Ultron í sannri súper-stærð. Age of Ultron er breiðari, hraðari, flottari, pakkaðri, óðari og endalaust upptekin. Meiri eyðilegging, fleiri ágreiningar, meira Hulk og ábyggilega helmingi hærri brellufjöldi.

hulkbuster

Fyrsta myndin gekk út á það að snara þessum ólíklegu hetjum saman og vinna út einhverja samvinnudýnamík á milli þeirra. Þessi snýst öll um að sjá hvað þarf til að stía þeim í sundur, þó auðvitað fylgir eitthvað af gömlu uppskriftinni með. Með Age of Ultron fær maður tilfinninguna að Whedon er hér að gera algjörlega þá mynd sem hann langaði fyrst til að gera, og í rauninni myndina sem hálfur ferill hans hefur leitt að til að hann geti kafað aðeins dýpra í sína styrkleika. En á sama tíma virkar eins og hann sé of bundinn framleiðslu-módelinu og er þess vegna erfitt að sjá hana sem annað en hina dæmigerðu „brúarmynd“.

Hún vill vera svo miklu, miklu meira en það og eftir allra bestu getu setur hún persónusköpun í forgrunn en hún er bundin við fullmikla kaótík, með alltof marga bolta á lofti til að hún fái að anda betur í litlu mómentunum. Ég gúddera ræmuna feykivel sem meira en fullnægjandi hasar(blaða-veislu-teikni)mynd, en þegar að baki er staðið fer maður óneitanlega að hugsa meira um hvert og hvað áframhaldið verður í stað þess að minnast Age of Ultron eitthvað últra-sérstaklega sem séreiningu. Teinarnir fyrir Civil War eru a.m.k. prýðilega lagðir.

avengers-age-of-ultron-trailer-screengrab-13-chris-hemsworth-chris-evans

Whedon er þó í þeirri þægilegu aðstöðu að það verður aldrei með neinu móti leiðinlegt að fylgjast með kunnuglegum, svölum og viðkunnanlegum ofurhetjum þrasa, slást eða vinna saman. Gullmolamagnið í Age of Ultron skákar ekki fjör-faktor fyrstu myndarinnar en hún er engu að síður troðfull af góðum atriðum eða línum.

Opnunarkaflinn er glansandi snilld – og þar rýkur myndin beint í stóra árás með snarbrjáluðu „óbrotnu“ skoti af hverjum hetjumeðlim að sinna sínu – og allur Hulkbuster parturinn er heil innsigluð ástæða fyrir öllu því sem má elska við svona myndir. Inn á milli eru frábærir sprettir, aðrir volgir og síðan misfyndnir brandarar. Einhvers staðar er þarna grafin inni virkilega góð saga um persónur og gervigreind með áhuga á spurningum um mannlega eðlið. En ofan á það er myndin svo endalaust hlaðin hasar, brellum, kaldhæðni, földum góðgætum til uppfyllinga, smávægilegum fílósófíum og litlum persónuörkum að það næst rétt svo að gefa þessu einhvern taum, en eitthvað verður eðlilega útundan.

Það er líka fljótt skimað yfir nokkra mikilvæga þætti í plottinu. Annaðhvort hefði myndin mátt vera 10-20 mínútum lengri og skipulagðari eða með aðeins meira þor fyrir dekkri nálgun. Ég fékk alltaf þá tilfinningu eins og Whedon vildi dekkja efnið sitt slatta en stöðugi húmorinn hans keyrir kannski upp léttleikann og fantasíugleðinana en kippir oft undan tilsetta dramanu – og hér þá sérstaklega. Það virkaði æðislega seinast fyrir þann tón, en nú er þetta bara eins og hver önnur rútínan þegar allir karakterar hljóma reglulega eins og hinn ofurhnyttni Whedon.

the-avengers-age-of-ultron-jeremy-renner-wallpapers_1662401700

Allir eru mættir aftur; lykilmenn, fastagestir og enn fleiri sem verða mikilvægir í stærri heildinni, og ótrúlega vill til að Hawkeye/Jeremy Renner beri af öllum í grúppunni í þessari lotu, þó Paul Bettany steli algjörlega öllum senum sínum sem langflottasti karakterinn, Vision, sem því miður er alls ekki nóg af. Lengi hefur annars verið kommentað á gagn og tilganginn hjá „gæjanum með bogann“ innan þessara ofurhetjuþursa og handritið spilar vel með það í persónusköpun hans, þó „bakgrunnur“ hans sé örlítið þvingaður í þessu tilfelli („I totally support your avenging!“ – virkilega?).

Scarlett Johansson leyfir opnari, blíðari hliðum sínum að njóta sín og deilir fáeinum áhrifaríkum senum með Mark Ruffalo, sem er eflaust besti leikari hópsins og hefur samtímis ekkert fengið að njóta sín á milli mynda. Engu að síður lætur hann vel um sig fara sem þjáðari Bruce Banner en síðast og aðeins meira heillandi. Hann hefði auðvitað átt að vera löngu búinn að fá sína eigin Hulk-mynd ef Universal-framleiðendur yrðu ekki svona nískir á réttinum á þessum karakter.

Robert Downey Jr. er fyrirsjáanlega frábær en gengur meira eða minna enn í gegnum sömu örk og seinast – og þar seinast. Chris-arnir tveir, Evans og Hemsworth, eru áfram sterkir en fá ekkert brjálað miklu bættu við. Captain America helst að öllu leyti óbreyttur (þó ég gefi honum öll mín harðhausastig fyrir að kasta mótorhjóli!) og plottið finnur sér reglulega ástæður til þess að leyfa Thor að hverfa og gera lítið merkilegt á sínum enda.

‘He’s fast, she’s weird’: AaronTaylor-Johnson and Elizabeth Olsen in Avengers: Age of Ultron.

Elizabeth Olsen og Aaron Taylor-Johnson (persónuleikalausu hjónin úr Godzilla) eru stórfínar viðbætur sem Maximoff-tvíburarnir, Scarlet Witch og (hinn) Quicksilver. Fleira af senum þeirra á milli hefði mikið hjálpað. Þau gera helling og oft sýnd bregðast við einu eða öðru en fá lítið tækifæri til þess að stimpla tengsl þeirra betur og baksögu.

Sem mikill James Spader-unnandi kann ég virkilega að meta nettkröftugu raddsetningu hans á Ultron en Whedon stenst svo innilega ekki mátið að dæla svo mikla kaldhæðni í skúrkinn að maður hefur gaman af honum á meðan erfitt er hægt að taka hann of alvarlega sem ógn, sama hvaða guðakomplexa kvikindið hefur. Að hluta til er það líka tölvudeildinni að þakka. Hönnunin er í lagi en hreyfingarnar (varirnar þá helst) svipa til meðalgóða Transformers-fígúru. Brellurnar í heildina, í sínu títaníska magni, eru góðar en ekkert alltof vel slípaðar á þónokkrum stöðum. Það hefði t.d. alveg mátt taka loka-renderingu á Hulk.

Avengers: Age of Ultron er ofurhetjuafþreying eins og þær gerast bestar og undarlega, í senn, holótt, af og til kjánaleg fantasíurútína með notagildi á pari með góðum ostborgara og léttu meðlæti. Ef við ímyndum okkur að hún hefði leyft sér aðeins meira að segja sína eigin sögu hnitmiðari hefði Ultron getað orðið yfirskyggilega frábær. En eins ábótavant og hún er, og þó við höfum í rauninni séð þetta allt áður, þá er hún allan daginn peningana virði og fínasta tröllaeintak í þessa endalaust rísandi Marvel-kanónu.

thessi

Besta senan:
Rumurinn laus.

Categories: Ævintýramynd, já takk! | Leave a comment

Powered by WordPress.com.